بندر باتوم از پوتى جهاز آتشى چهار ساعت مىرود به اسكلهء باتوم « 7 » [ كه ] ملك دولت عليهء عثمانى است . « 8 » بندر خوبى است . آبادى آنجا در زمين هموار ، كنار دريا واقع است . اطراف آبادى جنگل [ و ] كوهها از دريا [ 48 آ ] نمايان است . جاى خوبى است . باغات و زراعتى دارند . مسجد و حمامى دارد . مردمش مسلم و نصارا [ يند ] . سابقا آب اين بندر بسيار ناگوار بوده است . در اين اوقات دولت عثمانى مصارف زياد كرده است [ و ] آب گواراى خوبى از كوه به اين بندر آورده است . از شهر ماران به اين بندر به حساب روس چهارصد ورست راه است . جهازات آتشى در هشت ساعت مىآيند . « 9 » از اين بندر كنار دريا از خشكى راهى هست به بندر تربزان « 10 » [ كه ] پنج روزه مىرود . در اين لنگرگاه بار ديگر از واپور حمل به واپور بزرگتر مىكنند . از بندر باتوم الى تربزان ، واپور نه ساعت مىآيد . به‌جهت بار دادن و بار گرفتن [ و ] مسافر برداشتن جهاز در اين اسكله هشت ساعت لنگر مىكند . بندر تربزان تربزان از بنادر معتبر [ و ] مشهور درياى سياه است . ملك دولت عثمانى [ و ] جاى بسيار باصفايى است . آبادى آنجا كنار دريا ، دامنهء كوه [ 48 ب ] واقع است . عمارات عالى باصفا دارد . بندر آباد پرمداخلى است . بازار و حمام و مساجد [ و ] مناره‌هاى خوبى دارد . باغاتش باصفاست . زراعت هم دارد . پرتقال و ليموترشش خوب مىشود . زيتون زياد دارد . از اين‌جا زيتون ، پرتقال و ليمو به گرجستان و اسلامبول مىبرند . سرو بسيارى دارد . اين آبادى از دريا خيلى

--> ( 7 ) . اصل همه‌جا : باتون . ( ن . ك . افزوده‌ها ) . ( 8 ) . « و فاصلهء ميان باتوم و پوتى قريب شش فرسنگ است در دريا » . ( سفرنامهء فراهانى ، ص 87 ) . ( 9 ) . اصل : مىآيد . ( 10 ) . طرابزن مخفف طرابزون و در كتب طرابزون و اطرابزنده نوشته‌اند » . ( سفرنامهء فراهانى ، ص 92 ) . بندر طرابوزان در ساحل جنوبى درياى سياه واقع است . ( ن . ك . افزوده‌ها ) .